Bài 32: Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng

Tóm tắt lý thuyết

2.1. Sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây

  • Khi đưa một cực của nam châm lại gần hay ra xa đầu một cuộn dây dẫn thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng hoặc giảm (biến thiên).

hình 32.1

2.2. Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng

  • Dòng điện cảm ứng xuất hiện trong một dây dẫn kín đặt trong từ trường của một nam châm khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây đó biến thiên.

2.3. Cách giải thích sự xuất hiện dòng điện cảm ứng

  • Dựa vào điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng để giải thích:
    • Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng trong một dây dẫn kín là số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây đó biến thiên.
  • Hay hiểu một cách cụ thể là:
    • Khi mạch điện kín hay một phần mạch điện kín chuyển động trong từ trường và cắt các đường cảm ứng từ.
    • Khi mạch điện kín không chuyển động trong từ trường nhưng từ trường xuyên qua mạch điện đó là từ trường biến đổi theo thời gian.

Bài tập minh họa


Bài 1

Một HS nói rằng: “Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng trong một cuộn dây dẫn kín là chuyển động tương đối giữa nam châm và cuộn dây”. Lời phát biểu này đúng hay sai? Tại sao?

Hướng dẫn giải:

Phát biểu này không đúng vì có trường hợp chuyển động giữa nam châm và cuộn dây cũng không sinh ra sức điện động cảm ứng.

Bài 2

Trên hình 32.3, khi cho khung dây quay quanh trục PQ thì trong khung dây có xuất hiện dòng điện cảm ứng hay không? Vì sao?

Hướng dẫn giải:

Vì số đường sức từ xuyên qua tiết diện khung dây không biến thiên.