Bài 1: Nhận biết ánh sáng – Nguồn sáng và vật sáng

Tóm tắt lý thuyết

2.1. Nhận biết ánh sáng

  • Các trường hợp mắt ta nhận biết được có ánh sáng:
    • Ban đêm, đứng trong phòng đóng kín cửa, mở mắt, bật đèn
    • Ban ngày, đứng ngoài trời, mở mắt.
  • Trong  những trường hợp mắt ta nhận biết được ánh sáng, có điều kiện giống nhau là có ánh sáng truyền vào mắt.
  • Kết luận: Mắt ta nhận biết được ánh sáng khi có ánh sáng truyền vào mắt ta.

2.2. Nhìn thấy một vật

  • Thí nghiệm:

            

Đèn sáng                                                                   Đèn tắt

  • Có đèn để tạo ra ánh sáng  → nhìn thấy vật. Chứng tỏ ánh sáng chiếu tới vật (mảnh giấy trắng) → ánh sáng từ mảnh giấy trắng đến mắt mắt thì nhìn mảnh giấy trắng.
  • Kết luận: Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng truyền tới mắt ta.

2.3. Nguồn sáng và vật sáng

  • Dây tóc bóng đèn tự  nó phát ra ánh sáng  gọi là nguồn sáng.
  • Dây tóc bóng đèn phát ra ánh sáng từ vật khác chiếu tới nó gọi  chung là vật sáng.
  • Vậy:
    • Nguồn sáng là các vật tự phát ra ánh sáng, vật sáng là mọi vật có ánh sáng từ đó truyền đến mắt ta
    • Vật đen là vật không tự phát ra ánh sáng và cũng không hắt lại ánh sáng chiếu vào nó. Sở dĩ ta nhận ra vật đen vì nó được đặt bên cạnh những vật sáng khác.

Bài tập minh họa


Bài 1:

Giải thích vì sao trong phòng có cửa gỗ đóng kín, không bật đèn, ta không nhìn thấy mảnh giấy trắng đặt trên bàn.

Hướng dẫn giải:

  • Trong phòng cửa gỗ đóng kín, ta không nhìn thấy mảnh giấy trắng vì không có ánh sáng chiếu lên mảnh giấy, do đó cũng không có ánh sáng bị mảnh giấy hắt lại truyền vào mắt ta.

Bài 2:

Ta đã biết vật đen không phát ra ánh sáng và cũng không hắt lại ánh sáng chiếu vào nó. nhưng ban ngày ta vẫn nhìn thấy miếng bìa màu đen để trên bàn. Vì sao ?

Hướng dẫn giải:

  • Vì ta nhìn thấy các vật sáng ở xung quanh miếng bìa đen do đó mắt ta phân biệt được miếng bìa đen với các vật ở xung quanh.

Bài 3:

Ta có thể dùng một gương phẳng hướng ánh nắng chiếu qua cửa sổ làm sáng trong phòng. gương đó có phải là nguồn sáng không? Tai sao?

Hướng dẫn giải:

  • Gương đó không phải là nguồn sáng vì nó không tự phát ra ánh sáng mà chỉ hắt lại ánh sáng chiếu vào nó.