Bài 17: Sự nhiễm điện do cọ xát

Tóm tắt lý thuyết

2.1. Thí nghiệm chứng tỏ vật bị cọ xát có khả năng hút các vật khác

  • Bước 1: Đưa một đầu thước nhựa lại gần các vụn giấy viết, các vụn nilông hay một quả cầu nhựa xốp.
  • Bước 2: Dùng miếng vải khô (lụa, len) cọ xát vào thước nhựa. Đưa một đầu thước nhựa đã cọ xát lại gần các vụn giấy viết, các vụn nilông hay một quả cầu nhựa xốp.

             

  • Kết quả:

Vật bị cọ xát

Vụn giấy viết

Vụn giấy nilông

Quả cầu

nhựa xốp

Thước nhựa

Hút

Hút

Hút

Thanh thủy tinh

Hút

Hút

Hút

Mảnh nilông

Hút

Hút

Hút

Mảnh phim nhựa

Hút

Hút

Hút

  • Nhận xét:
    • Nhiều vật sau khi bị cọ xát có khả năng hút các vật khác

2.2. Phát hiện vật bị cọ xát bị nhiễm điện có khả năng làm sáng bóng đèn bút thử điện

  • Thí nghiệm:
    • Bước 1:
      • Khi mảnh phim nhựa chưa bị cọ xát, chạm bút thử điện vào mảnh tôn phẳng đã được áp sát vào mảnh phim nhựa.
      • Bóng đèn bút thử điện không sáng.
    • Bước 2:
      • Dùng mảnh len cọ xát mảnh phim nhựa nhiều lần.
      • Quan sát đèn của bút thử điện khi chạm bút vào mảnh tôn.

  • Kết luận: Nhiều vật sau khi bị cọ xát có khả năng làm sáng bóng đèn bút thử điện

2.3. Kết luận chung

  • Có thể làm nhiễm điện nhiều vật bằng cách cọ xát.
  • Các vật bị cọ xát có khả năng hút các vật khác hoặc có thể làm bóng đèn của bút thử điện sáng. Các vật đó gọi là các vật  nhiễm điện hay các vật mang điện tích.

Bài tập minh họa


Bài 1:

Dùng mảnh vải khô cọ xát lần lượt các vật:
Bút bi vỏ nhựa.
Lưỡi kéo cắt giấy.
Bút chì vỏ gỗ.
Lược nhựa.

Rồi đưa từng vật đó lại gần các vụn giấy. Hãy cho biết vật nào bị nhiễm điện, vật nào không ?

Hướng dẫn giải:

  • Vật bị nhiễm điện: bút bi vỏ nhựa, lược nhựa
  • Vật  không bị nhiễm điện: bút chì vỏ gỗ, lưỡi kéo cắt giấy.

Bài 2:

Trong các nhà máy dệt thường có những bộ phận chải các sợi vải . Ở điều kiện bình thường, các sợi vải này dễ bị chập dính vào nhau và bị rối. Giải thích tại sao. Có thể sử dụng biện pháp gì để khắc phục hiện tượng bất lợi này?

Hướng dẫn giải:

  • Khi chải các sợi vải thì các sợi vải bị nhiễm điện do cọ xát nên các sợi vải có thể hút nhau và bị rối
  • Biện pháp khắc phục hiện tượng này :
    • Người ta sử dụng bộ phận chải các sợi vải được cấu tạo bằng chất liệu có tác dụng làm các sợi vải không bị nhiễm điện nữa.

Câu 3.

Hiện tượng nào sau đây liên quan đến sự nhiễm điện?

A. Thanh nam châm hút một vật bằng sắt.

B. Trái đất hút các vật ở gần nó.

C. Hiện tượng sấm, sét.

D. Giấy thấm hút mực.

Hướng dẫn giải:

Chọn đáp án C

  • Hiện tượng sấm sét có liên quan đến sự nhiễm điện