Bài 14: Phản xạ âm – Tiếng vang

Tóm tắt lý thuyết

2.1. Âm phản xạ – Tiếng vang

  • Âm dội lại khi gặp một mặt chắn là âm phản xạ.
  • Tiếng vang là âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp ít nhất là 1/15 giây
  • Chú ý:
    • Nếu âm phản xạ cách âm trực tiếp nhỏ hơn 1/15 giây thì ta cũng  phân biệt được hai âm này, nhưng không nghe được tiếng vang.

2.2. Vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém:

  • Những vật cứng có bề mặt nhẵn thì phản xạ âm tốt (hấp thụ âm kém).
  • Những vật mềm, xốp có bề mặt gồ ghề thì phản xạ âm kém.
  • Ví dụ: Một số vật phản xạ âm tốt, vật phản xạ âm kém
Vật phản xạ âm tốt

Vật phản xạ âm kém

Mặt gương

Miếng xốp

Mặt đá hoa Áo len

Tấm kim loại

Ghế đệm mút

Tường gạch Cao su xốp

2.3. Tổng kết

Bài tập minh họa


Bài 1:

Trong nhiều phòng hòa nhạc, phòng chiếu bóng, phòng ghi âm, người ta thường làm tường sần sùi và treo rèm nhung để làm giảm tiếng vang. Hãy giải thích tại sao?

Hướng dẫn giải

  • Làm tường sần sùi, treo rèm nhung để hấp thụ âm tốt hơn nên giảm tiếng vang, âm nghe được rõ hơn.

Bài 2:

Khi nói to trong phòng rất lớn thì nghe được tiếng vang. Nhưng nói to như vậy trong phòng nhỏ thì không nghe được tiếng vang.
a.Trong phòng nào có âm phản xạ?
b.Tính khoảng cách ngắn nhất từ người nói đến bức tường để nghe được tiếng vang. Biết vận tốc âm trong không khí là 340m/s.

Hướng dẫn giải

a) Trong cả hai phòng đều có âm phản xạ.

b)

  • Gọi s là khoảng cách ngắn nhất từ người nói đến bức tường để nghe rõ được tiếng vang.
  • Quãng đường âm truyền đi từ khi phát ra đến  khi  nghe được tiếng vang là:

\({\rm{2}}{\rm{.S}} = {\rm{v}}{\rm{.t   }} \Rightarrow {\rm{S}} = \frac{{{\rm{v}}{\rm{.t}}}}{{\rm{2}}} = \frac{{{\rm{340 }}\frac{{\rm{1}}}{{{\rm{15}}}}}}{{\rm{2}}} \approx {\rm{11,33(m)}}\)

Vậy khoảng cách ngắn nhất từ người nói đến bức tường để nghe được tiếng vang là 11,33m

Bài 3:

Chọn câu trả lời đúng:

Tai ta nghe được tiếng vang khi nào?

A. Khi âm phát ra đến tai sau âm phản xạ

B. Khi âm phát ra đến tai gần như cùng một lúc với âm phản xạ.

C. Khi âm phát ra đến tai trước âm phản xạ .

D. Cả ba trường hợp trên đều có nghe thấy  tiếng vang

Hướng dẫn giải

Chọn đáp án C.

Khi âm phát ra đến tai trước âm phản xạ .