Bài 14: Tìm giá trị phân số của một số cho trước

Tóm tắt lý thuyết

1.1. Quy tắc

Muốn tìm \(\frac{m}{n}\) của số b cho trước, ta tính \(b.\frac{m}{n}\,\,(m,n\, \in \,\mathbb{N},\,n\, \ne 0)\)

Ví dụ 1: Lớp 6A có 45 học sinh, trong đó \(\frac{2}{3}\) số học sinh thích bóng đá, 60% thích đá cầu, \(\frac{2}{9}\) thích chơi bóng bàn và \(\frac{4}{{15}}\) thích chơi bóng chuyền. Tính số học sinh lớp 6A thích đá bóng, đá cầu, bóng bàn, bòng chuyền.

Giải

Để tính số học sinh lớp 6A thích đá bóng, ta phải tìm \(\frac{2}{3}\) của 45 học sinh.

Muốn thế, ta chia 45 cho 3 rồi nhân kết quả với 2, tức là ta nhân 45 với \(\frac{2}{3}\)

Ta có: \(45.\frac{2}{3} = 30\) (học sinh)

Cũng vậy, để tính số học sinh thích đá cầu, ta phải tìm 60% của 45 học sinh.

Như thế, ta phải chân 45 với 60% được:

\(45.60\%  = 45.\frac{{60}}{{100}} = 27\) (học sinh)


Ví dụ 2: Tìm

a. \(\frac{2}{5}\) của 40

b. \(\frac{5}{6}\) của 48000 đồng

c. \(4\frac{1}{2}\) của \(\frac{2}{5}\) kg

Giải

a. \(\frac{2}{5}\) của 40 là 16

b. \(\frac{5}{6}\) của 48000 đồng là 40000 đồng

c. \(4\frac{1}{2}\) của \(\frac{2}{5}\) kg là 1,8 kg


Ví dụ 3: Một quả cam nặng 300g. Hỏi \(\frac{3}{4}\) quả cam nặng bao nhiêu?

Giải

\(\frac{3}{4}\) quả cam

\(300{\rm{ }}.\frac{3}{4} = \) 225g

Bài tập minh họa


Bài 1: Bốn thửa ruộng thu hoạch được tất cả 1 tấn thóc. Số thóc thu hoạch ở ba thửa ruộng đầu lần lượt bằng \(\frac{1}{4};\,0,4\) và 15% tổng số thóc thu hoạch ở cả bốn thửa. Tính khối lượng thóc thu hoạch được ở thửa thứ tư.

Giải

Phân số chỉ số thóc thu hoạch được ở thửa thứ tư:

\(1 – \left( {\frac{1}{4} + \frac{2}{5} + \frac{{15}}{{100}}} \right) = \frac{1}{5}\) (tổng số thóc)

Khối lượng thóc hoạch được ở thửa thứ tư:

\(1000kg.\frac{1}{5} = 200kg\)


Bài 2: \(\frac{2}{5}\) của số a là 480. Tìm 12,5% của số a.

Giải

Số \(a = 480:\frac{2}{5} = 1200\)

12,5% của số a là 1200 . 12,5% = 150.


Bài 3: Một số có ba chữ số, chữ số hàng trăm là 4.

Nếu chuyển chữ số 4 xuống sau chữ số hàng đơn vị thì được số mới bằng \(\frac{3}{4}\) số ban đầu. Tìm số ban đầu.

Giải

Gọi số phải tìm là \(\overline {4ab} \). Theo đề bài, ta có:

\(\overline {ab4}  = \frac{3}{4}.\overline {4ab} \) hay \(4.\overline {ab4}  = 3.\overline {4ab} \)

Ta lần lượt có:

\(4.(10\overline {ab}  + 4) = 3.(400 + \overline {ab} )\)

\(40\overline {ab}  + 16 = 1200 + 3\overline {ab} \)

\(37\overline {ab}  = 1184\)

\(\overline {ab}  = 32\)

Số ban đầu là 432