Bài 49 Thực hành Tính chất của rượu và axit

Tóm tắt lý thuyết

1.1. Nội dung ôn tập

a) Thí nghiệm 1: Tính axit của axit axetic

Axit axetic là một axit hữu cơ mang tính chất của một axit. Tuy nhiên, axit axetic là một axit yếu.

  • Làm hóa hồng quỳ tím
  • Tác dụng với kim loại giải phóng khí H2
  • Tác dụng với bazơ tạo muối và nước
  • Tác dụng với oxit bazơ tạo muối và nước
  • Tác dụng với muối của axit yếu hơn tạo muối, khí và nước.

b) Thí nghiệm 2: Phản ứng của rượu etylic và axit axetic

C2H5OH + CH3COOH điều kiện của phản ứng este hóa CH3COOC2H5 + H2O

1.2. Kĩ năng thí nghiệm

  • Không dùng tay cầm trực tiếp hoá chất.
  • Không đổ hoá chất này vào hoá chất khác ngoài chỉ dẫn.
  • Không đổ lại hoá chất thừa lại lọ đựng ban đầu.
  • Không dùng hoá chất nếu không biết hoá chất gì.
  • Không nếm hoặc ngửi trực tiếp  hoá chất.
  • Khi mở lọ hoá chất và lấy hoá chất không để dây ra bàn, dùng xong đậy nắp lại ngay.

Bài tập minh họa


2.1. Thí nghiệm 1: Tính axit của axit axetic

a. Cách tiến hành

Các em chú ý quan sát các thao tác tiến hành thí nghiệm cũng như hiện tượng diễn ra trong đoạn video sau:

Video 1: Axit axetic tác dụng với quỳ, Kim loại, oxit kim loại và muối

b) Hiện tượng:

  • Quỳ tím chuyển thành màu hồng.
  • Ống nghiệm chứa Zn có sủi bọt khí không màu
  • Ống nghiệm chứa bột CuO (đen) thì dung dịch có màu xanh lam
  • Ống nghiệm chứa đá vôi thì có sủi bọt khí không màu

c) Giải thích:

  • Axit làm hóa hồng quỳ tím
  • Tác dụng với kim loại: 2CH3COOH + Zn → (CH3COO)2Zn + H2\(\uparrow\) (có sủi bọt khí không màu)
  • Tác dụng với oxit bazơ: 2CH3COOH + CuO (bột, màu đen) → (CH3COO)2Cu + H2O (dung dịch Cu2+ màu xanh lam)
  • Tác dụng với muối: 2CH3COOH + CaCO3 → (CH3COO)2Ca  + CO2\(\uparrow\) + H2O (có sủi bọt khí không màu)

2.2. Thí nghiệm 2: Phản ứng của rượu etylic và axit axetic

a. Cách tiến hành

Các em chú ý quan sát các thao tác tiến hành thí nghiệm cũng như hiện tượng diễn ra trong đoạn video sau:

Video 2: Rượu etylic tác dụng với Axit axetic

  • Hiện tượng: Trong ống nghiệm có chất lỏng không màu, mùi thơm, không tan trong nước, nổi trên mặt nước.
  • Giải thích: Rượu etylic tác dụng với axit axetic tạo etyl axetat theo phản ứng

C2H5OH + CH3COOH điều kiện của phản ứng este hóa CH3COOC2H5 + H2O