Bài 39: Benzen

Tóm tắt lý thuyết

1.1. Tính chất vật lí

  • Chất lỏng, không màu, không tan trong nước, nhẹ hơn nước, hoà tan nhiều chất nhiều chất như dầu ăn, nến cao su, iốt
  • Benzen độc

Benzen không tan trong nước

Hình 1: Benzen không tan trong nước

1.2. Cấu tạo phân tử

Công thức cấu tạo của benzen

Hình 2: Công thức cấu tạo của benzen

  • Trong CTCT của benzen có 3 liên kết đôi và 3 liên kết đơn xen kẽ nhau.

Mô hình phân tử Benzen

Hình 3: Mô hình phân tử Benzen

a) Dạng đặc  b) Dạng rỗng

1.2.1. Benzen có cháy không?

Video 1: Đốt cháy Benzen

  • Benzen dễ cháy tạo ra CO2 và nước: 2C6H6 + 15O2 → 12CO2 +6H2O

1.2.2. Benzen có pứ thế với Br2 không?

  • Cách tiến hành:

Thí nghiệm Benzen tác dụng với Brom có mặt bột Fe

Hình 4: Thí nghiệm Benzen tác dụng với Brom có mặt bột Fe

  • Hiện tượng: Màu nâu đỏ của Brom bị mất đi, có khí không màu thoát ra.
  • Giải thích: Benzen đã phản ứng với Brom có bột Fe làm xúc tác, tạo khí HBr không màu.
  • Phương trình phản ứng:  C6H6   + Br2  C6H5Br (brombenzen) + HBr

1.2.3. Benzen có phản ứng cộng không?

  • Benzen không tác dụng với Brom trong dung dịch, chứng tỏ benzen khó tham gia phản ứng cộng hơn etilen và axetilen. Tuy nhiên, trong điều kiện thích hợp. benzen có phản ứng cộng với một số chất như:

C6H6 + 3H2    C6H12 (Xiclohexan)

  • Kết luận: Do phân tử có cấu tạo đặc biệt nên benzen vừa có phản ứng thế, vừa có phản ứng cộng. Tuy nhiên, phản ứng cộng của benzen xảy ra khó hơn so với etilen và axetilen.

1.2.4. Ứng dụng

Ứng dụng của benzen

Hình 5: Ứng dụng của benzen

1.3. Tổng kết

Sơ đồ tư duy bài Benzen

Hình 6: Sơ đồ tư duy bài Benzen